تجديد بناي كليسا در نيمه دوم قرن بيستم

     انتخاب و دستگذاري كشيش زايا دشتو، معاون اسقف مرحوم هابيل زايا، به عنوان اسقف اعظم حوزه خليفه گري كاتوليك اروميه كه در تاريخ 30/12/1951 در تهران برگزار شد، سرآغاز فصل ديگري در تاريخ كليساي كاتوليك اروميه بود.

     با توجه به نقش سازنده و تأثير فوق العاده اسقف مار زايا دشتو در حيات ملي و مذهبي مسيحيان اين مرزو بوم، واجب مي دانم تا در اينجا به ذكر شمه اي از جانفشاني هاي اين عالم رباني و دانشمند فرزانه بپردازم.

     مار زايا دشتو در تمام دوران خدمتش در كليسا، حتي زمانيكه هنوز يك كشيش جوان بود، لحظه اي از فداكاري و جان نثاري در راه مسيحيت و آسايش ملت خويش فرو ننشست. او همواره بسان پدري دلسوز و هوشيار در كنار ملتش ايستاد و هرگز حمايت مالي و معنوي خود را از آنها دريغ نكرد.

     در سالهاي پس از جنگ جهاني دوم، ناملايمات و مشكلات ناهنجاري متوجه مسيحيان اين منطقه و اسقف مار زايا دشتو با متانت و بردباري، صدها نفر از مسيحيان روستانشين را از مرگ حتمي نجات داد و ناموس بسياري را از لوث مصون نگهداشت. او همچنين با درايت و دورانديشي خود، از نابودي دهها روستاي مسيحي نشين جلوگيري كرد و آنها را محفوظ نگهداشت. به راحتي مي توان اذعان كرد كه بدون وجود اسقف مار زايا دشتو، حوادث نكبت بار دوران جنگ جهاني در آذربايجان مي توانست لطمات جبران ناپذير بيشتري متوجه اين ملت ستمديده كند. به جرأت مي توان گفت كه امروزه بسياري از مسيحيان آذربايجان، زندگي خود را مرهون تلاشها و زحمات طاقت فرساي او مي دانند.

     با بهبود اوضاع سياسي، اجتماعي و معيشتي كشور، به خصوص آذربايجان، اسقف دشتو تصميم گرفت تا آرزوي ديرينه خويش و همقطاران پيشين خود را جامه عمل بپوشاند. وي در اولين فرصت راهي عراق و كشورهاي خليج فارس شد تا شايد بتواند اعانات و تبرعات لازم جهت بناي كليسا را از اهالي اروميه ساكن آن ديار جمع آوري كند. او در داخل كشور نيز با پاي پياده و اسب، جاده ها و مسيرهاي طولاني را مي پيمود تا مقدار بودجه لازم براي ساخت كليساي كاتوليك اروميه را از ايمانداران وفادار جمع آوري كند. اسقف دشتو به همين منظور، نامه هاي بسياري به اهالي اروميه ساكن آمريكا نوشت و از آنها درخواست كمك مالي كرد. او در دفتر مخارج ساخت كليسا چنين نوشته است: "خواننده گرامي، تمام اين كمكها با زحمت، كار و كوشش و تقاضاي بسيار به دست آمده است.

اسقف مار زايا دشتو

اسقف مار زايا دشتو

شبهاي بسياري را براي نوشتن نامه هاي درخواست كمك به صبح رسانده ام. تمام اين كارها را براي تمجيد و شكوه ثالوث مقدس و به عنوان سپاسگذاري از مادر پر مهر، مريم عذرا، انجام داده ام."

     سرانجام پس از دريافت مجوز ساخت كليساي كاتوليك اروميه، مراسم كلنگ زني در روز 12 آوريل 1953 توسط مار زايا دشتو برگزار شد. ساختمان كليسا در محل كليساي سابق و روي آثار قديمي آن و با همان ابعاد سابق، يعني طول 27 متر و عرض 14 متر، بنا شد با اين تفاوت كه كليساي جديد بدون ستون و داراي سقف شيرواني بود كه در بالاي درب ورودي كليسا نصب شده و برخي به ارتفاع 16 متر پديد آورده بود. ساختمان كليسا از درون به صورت يك سالن چهار ديواري بزرگ، بدون هيچگونه معماري كليسائي طراحي شده و با سقفي از تخته هاي چوب سه لايه پوشيده شده بود. در صدر سالن كليسا، قربانگاه اصلي قرار داشت كه روي آن گنبدي به ارتفاع 6 متر ساخته شده بود، ولي اين گنبد در زير شيرواني مستتر بوده و فاقد نماي بيروني بود. بايد اذعان كرد كه ساختمان اين كليسا در زمان خود يك شاهكار بود و بناي آن به نام اسقف مار زايا دشتو در تاريخ ثبت شده است.

 

مراسم كلنگ زني توسط مار زايا دشتو 1953

مراسم كلنگ زني توسط مار زايا دشتو 1953

     اسقف دشتو زمين كليسا را از ميسيونرهاي لازاريست خريداري كرده بود. كل مخارج ساخت كليسا بالغ بر 1.366.996 ريال بر آورد شد و مبلغي به مقدار 1.410.996 ريال به عنوان اعانات و اهداء مردم در دفتر ثبت شده است. البته همانگونه كه مستحضر هستيد در پنجاه سال پيش اين مبلغ، رقم بسيار بالايي بود.

كليساي حضرت مريم مادر خدا تجديد بنا شده توسط مار زايا

كليساي حضرت مريم مادر خدا تجديد بنا شده توسط مار زايا

مراسم تقديس كليسا در روز 4 ژوئيه 1954 توسط عاليجناب مار يوسف شيخو، اسقف اعظم وقت تهران و با حضور اسقف مار زايا دشتو و عاليجناب اسقف اعظم فورني، نماينده حضرت پاپ اعظم و كشيشان و جمعيت انبوهي از مسيحيان جماعتهاي ديگر برگزار شد.

روز برگزراي مراسم تقديس كليسا در سال 1954، جلوي درب كليسا

روز برگزراي مراسم تقديس كليسا در سال 1954، جلوي درب كليسا

     تلاش مار زايا دشتو در جهت اقدامات اساسي و مورد نياز مسيحيان آن زمان، كه از روحيه سازندگي وي نشأت مي گرفت، به ساخت كليساي كاتوليك اروميه ختم نشد و بناي مقر خليفه گري كنوني و تأسيس مدرسه پيشداد از جمله ديگر اقدامات سازنده و با ارزش اين اسقف والامقام به شمار مي روند.

     تنها آرزوي مار زايا دشتو نيكبختي و ترقي ملتش بود. او با رهنمودهاي خود جماعتش را هدايت كرده و فرزندان آنها را تشويق به كسب علم و دانش مي كرد. او همچنين تعداد بسياري از فرزندان روستايي امت خود را به شهر اروميه آورده و با مساعدت و ياري رساني، موجبات ادامه تحصيل آنان را فراهم مي كرد. او نه تنها محبوب قلب ملت خود، بلكه مورد احترام ساير مردم نيز بود. همه او را دوست مي داشتند و به راستي كه او شايسته چنين محبتي بود. امروزه نيز مردم بسياري ياد او را گرامي مي دارند و خاطره گرانقدر او را به فرزندان خود منتقل مي كنند.

     مار زايا دشتو با ايماني استوار، ايثاري وصف ناشدني، اراده اي آهنين و عزمي راسخ رسالت سنگين خود را تا آخرين دم حيات بر دوش كشيد. اين عالم فرزانه در 15 اوت 1972 مصادف با عيد انتقال حضرت مريم و در سن 62 سالگي حيات را بدرود گفت.

تجديد بناي مجدد كليسا در زمان حال حاضر